เทคโนโลยีกระบวนการผลิตและแปรรูปผลิตภัณฑ์จากต้นจาก : นวัตกรรมการผลิตน้ำส้มจากต้นจากด้วยกระบวนการควบคุมคุณภาพเพื่อเพิ่มมูลค่าและความยั่งยืนของทรัพยากรท้องถิ่น

รายละเอียด

นวัตกรรมการผลิตน้ำส้มจากต้นจากมุ่งเน้นการพัฒนากระบวนการหมักแบบควบคุม (Controlled Fermentation) ที่เหมาะสมกับบริบทชุมชน โดยเริ่มจากการเก็บน้ำหวานจากต้นจากด้วยภาชนะที่สะอาด ลดการปนเปื้อนของจุลินทรีย์ที่ไม่พึงประสงค์ จากนั้นดำเนินการหมักในภาชนะที่เหมาะสม เช่น ถังหมักอาหารเกรด (Food Grade) พร้อมการควบคุมอุณหภูมิ ระยะเวลา และการถ่ายเทอากาศอย่างเหมาะสม เพื่อส่งเสริมการทำงานของแบคทีเรียกรดอะซิติก นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาขั้นตอนการกรอง การพักน้ำส้ม และการบรรจุภัณฑ์ เพื่อให้ได้น้ำส้มจากที่มีความเป็นกรดสม่ำเสมอ มีกลิ่นรสเฉพาะตัว และมีอายุการเก็บรักษาที่เหมาะสม เทคโนโลยีดังกล่าวจัดเป็นเทคโนโลยีที่เหมาะสม ใช้เครื่องมือไม่ซับซ้อน ต้นทุนต่ำ และสามารถถ่ายทอดให้ชุมชนเรียนรู้และปฏิบัติได้จริง

ความรู้/เทคโนโลยี

นวัตกรรมการผลิตน้ำส้มจากต้นจากพัฒนาขึ้นบนฐานองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการเก็บน้ำหวานจากช่อดอกจากต้นจาก ผสานกับองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ด้านจุลชีววิทยาอาหาร เทคโนโลยีการหมัก และการควบคุมคุณภาพอาหาร โดยอาศัยความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมีของน้ำตาลในน้ำหวานจากให้เป็นกรดอะซิติกผ่านกิจกรรมของจุลินทรีย์ที่เหมาะสม องค์ความรู้สำคัญประกอบด้วย (1) การคัดเลือกวัตถุดิบและการจัดการน้ำหวานจากก่อนการหมัก (2) การควบคุมจุลินทรีย์ กระบวนการหมัก และสภาพแวดล้อมให้ได้คุณภาพน้ำส้มที่สม่ำเสมอ และ (3) การจัดการสุขอนามัยและมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร เพื่อให้ผลิตภัณฑ์สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ทั้งในระดับครัวเรือนและเชิงพาณิชย์

เจ้าของสิทธิ์

รศ.ดร.จุฑามาศ ศุภพันธ์

ชื่อทรัพย์สินทางปัญญา

นวัตกรรมการผลิตน้ำส้มจากต้นจากด้วยกระบวนการควบคุมคุณภาพเพื่อเพิ่มมูลค่าและความยั่งยืนของทรัพยากรท้องถิ่น

ชื่อผู้ที่ประดิษฐ์

รศ.ดร.จุฑามาศ ศุภพันธ์

เลขที่คำขอ

อยู่ระหว่างดำเนินการขอจด

เลขที่สิทธิบัตร

-

ทรัพย์สินทางปัญญา

อื่น ๆ

ผู้วิจัยหลัก

• รศ.ดร.จุฑามาศ ศุภพันธ์ คณะ ครุศาสตร์ สถาบัน มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช

ผู้ร่วมวิจัย

• รศ.ดร.วีระเกียรติ ทรัพย์มี คณะ วิทยาศาสตร์ สถาบัน เทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย

กลุ่มเป้าหมาย

• กลุ่มชุมชนผู้ใช้ประโยชน์จากป่าจาก

จุดเด่น

• มุ่งเน้นการพัฒนากระบวนการแปรรูปทรัพยากรชีวภาพในระดับชุมชนให้เกิดมูลค่าเพิ่ม โดยอาศัยกระบวนการหมักแบบควบคุม (Controlled Fermentation) ควบคู่กับหลักการจัดการคุณภาพอาหาร เพื่อให้ได้น้ำส้มจากที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น และสามารถนำไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้อย่างยั่งยืน นวัตกรรมดังกล่าวตั้งอยู่บนฐานของการใช้ทรัพยากรท้องถิ่นอย่างคุ้มค่า ลดการสูญเสีย และส่งเสริมการพึ่งพาตนเองของชุมชน

แหล่งเงินทุนที่ใช้วิจัย

• แหล่งเงินทุนที่ใช้วิจัย/นวัตกรรม หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) รายละเอียดเพิ่มเติม ปี 2564 เป็นจำนวนเงิน 350,000 บาท

ตัวชี้วัดผลลัพธ์ ROI

รายได้จากผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น ร้อยละ 20

ปริมาณหน่วยนับ ROI

ร้อยละ

ตัวชี้วัดผลลัพธ์ SROI

-

ปริมาณหน่วยนับ SROI

-

มูลค่านวัตกรรม

5,000 / บาท